Yavaş Şehir Akımı: Türkiye’nin Cittaslow Şehirleri

Yazar: Ipek H.,

Cittaslow nedir?

Cittaslow, uluslararası bir belediyeler birliği diyebiliriz. 1999 yılında İtalya’da kurulan birlik ismini İtalyanca “citta(şehir)” ve İngilizce “slow(yavaş)” kelimelerinin birleşiminden alıyor. Yani Cittaslow aslında Yavaş Şehir anlamına geliyor. Bir şehrin Cittaslow olabilmesi için 70’den fazla kriteri yerine getiriyor olması gerekiyor. Kısacası Cittaslow olmak öyle kolay değil.

Cittaslow hareketinin başlıca felsefesi, şehirlerin kendi kimliklerine sahip çıkmalarına, küreselleşmenin sevimsiz sonuçları olarak ortaya çıkan kentlerin birbirlerine benzemesine engel olmalarına ve  onlardan ayrılmalarına dayanıyor. Cittaslow kentlerde, yerel yemeklere, yöresel mimariye, gelenek, görenek, kültür ve yerel halka sahip çıkılması ve desteklenmesi sağlanıyor. 

Uluslararası Cittaslow Topluluğu’nun verilerine göre Mart 2016 itibariyle 30 ülkede 213 şehir Cittaslow ünvanı almış durumda.

Ülkemizde Cittaslow

Dünyayı etkisi altına alan Cittaslow akımının Türkiye’deki öncüsü İzmir’in güzel ilçesi Seferihisar. Seferihisar’dan sonra bu akıma dahil olan 11 şehirden en sonuncusu geçtiğimiz günlerde birliğe dahil olan Erzurum’un ilçesi Uzundere.

Seferihisar | Vize | Yenipazar | Halfeti | Perşembe | Akyaka | Yalvaç | Gökçeada | Taraklı | Şavşat | Uzundere

cittaslow

Seferihisar, İzmir

Seferihisar

Türkiye’nin ilk Cittaslow’u olma özelliği taşıyan Seferihisar, bu konuda diğer ilçelere de öncülük etmiş bir kasaba. Etrafının sit ve askeri alanlarla çevirili olmasından dolayı İzmir’de yoğunlaşan şehirleşme projelerinden uzak kalabilmiş. Belediye’nin “yavaş” felsefesini benimsemesiyle birlikte kasaba halkı da bu felsefeye ayak uydurarak kendilerine has bir kültür oluşturmuşlar. Seferihisar, Cittaslow kültürüyle birlikte gerçekleştirilen pek çok proje ile de adından söz ettiriyor. Sığacık Kalesi, Teos Antik Kenti, Lebedos Antik Kenti, Kasım Çelebi Medresesi, Beyler Köyü Su Kemerleri gibi pek çok tarihi yapıya da ev sahipliği yapan Seferihisar’da görülmesi gereken en önemli şey ise aslında kasabanın Cittaslow felsefesini nasıl yaşadığı.

Seferihisar otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Vize, Kırklareli

Vize

Trakya’nın en güzel ilçelerinden biri olan Vize’nin tarihinin M.Ö. 4. binin ortalarına kadar dayanıyor. Ne kadar eski bir yerleşim yeri olduğunu siz hesap edin artık. Trak kabilelerinden Bizans’a, Bizans’tan Osmanlı’ya kadar uzanan bir tarihe ev sahipliği yapan Vize, tarihi kadar doğal güzellikleriyle de hayran olunacak bir yer. Akarsu havzaları, Karadeniz’in kıyısındaki sayısız koyu ve çam ormanlarıyla, mavi-yeşilin en güzel halini Vize’de görmek mümkün.  Antik Tiyatro,  Küçük Ayasofya Kilisesi, Vize Kalesi ve Surlar, Karakoçak Tepe ve Soğucak Köyü Kaya Sunakları, Asmakayalar Mağara Manastırı, Cehennem Şelaleleri gibi sayısız mimari ve tarihi mekana ev sahipliği yapan Vize, İstanbul’a sadece 140 km uzaklıkta. Haftasonu kaçamağı yapmalık, mükemmel bir rota.

Vize otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Yenipazar, Aydın

Yenipazar

Adını 17. yüzyıl sonlarında,  çevredeki köylerden gelen köylülerin ürünlerini satmaları için kurulmuş pazardan alan ilçenin tarihi M.Ö 2 binli yıllara dayanıyor. Özellikle yemek kültürüyle ünlü olan Yenipazar’a sadece Tahinli Yenipazar Pidesi yemek için bile gidilir. Bunun yanında, Ekmek Dolması, Yuvarlama, Keşkek, Yavru Kavurması gibi birbirinden lezzetli yemekleri de Yenipazar’ın önemli kültür parçaları. Yıllardır kültürünü hiç bozmadan koruyan Yenipazar’da Yörük Ali Efe ve Müzesi, Aşağı Dip Gölü Tabiat Parkı, Çamlık Piknik Alanı ve Yel Değirmeni gibi pek çok görülecek yer mevcut. Ayrıca Geleneksel Deve Güreşleri ve Geleneksel Yörük Şenliği gibi festivaller düzenlendiğini de hatırlatalım.

Yenipazar otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Halfeti, Şanlıurfa

Halfeti

Halfeti de diğer Cittaslow şehirler gibi bir çok medeniyete ev sahipliği yapmış ve müthiş bir tarihi değere sahip olan küçük, sakin bir şehir. Şehrin büyük bir kısmı yapılan baraj sonucu sular altında kalmış, geri kalan kısımlarında yeni yerleşim yerleri oluşturulmaya çalışılmış. Şehri gezmek için Fırat nehri üzerindeki tekne turları mükemmel bir seçim. Çekem Mahallesi, Beresül köyü, Rumkale’de bulunan Aziz Nerses kilisesi, Barşavma Manastırı, su sarnıçları ve su kuyuları başlıca görülecek yerlerden. Tekne turları sırasında su altında kalmış evleri, camileri, ağaçları görebilirsiniz. Halfeti, tıpkı Yenipazar gibi sadece yemek yemek için gidilebilecek bir şehir. Zaten Şanlıurfa denilince akla gelen kebaplar Halfeti’de daha bir lezzetli. Say say bitmez ancak Şabut balığı kebabı, patlıcan kebabı, domatesli kebap, dolma eziği, erik tavası, incir kebabı bu lezzetlerden bazıları.

Halfeti otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Perşembe, Ordu

Persembe

Karadeniz kıyısının en güzel kasabalarından biri olan Perşembe’in tarihi epey eskiye dayanıyor. Bugünkü haline ise yaklaşık 200 sene önce ulaşmış. Kasaba halkının büyük çoğunluğu tarım, denizcilik ve ticaretle geçimini sağlıyor. Doğal bir liman olması sebebiyle ise özellikle balıkçılık büyük önem taşıyor. Ayrıca su altı mağaraları, ilginç falezleri, kumsalları ve muhteşem manzarasıyla Perşembe, gezginler için harika bir durak. Kasabanın Cittaslow olmasındaki en önemli nedenlerden biri sıcakkanlı ve samimi insanları. Oçboynuzu (Kral) Yolu, Yason Burnu, Hoynat Adası, Yasonburnu Feneri, Çaka Kumsalı ve Çeşmeönü kasabanın görülecek önemli noktalarından bir kaç tanesi. Türkiye’nin tescilli sakin şehirlerinden Perşembe, kendine has kültürüyle ziyaretçilerini bekliyor.

Perşembe otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Akyaka, Muğla

Akyaka, sırtını yeşil dağlara dayamış, yüzünü ise masmavi Ege’ye dönmüş, eşsiz konumuyla yeryüzü cenneti haline gelmiş, küçük, sakin ve huzurlu bir kasaba. Kadın ve Akçapınar azmakları arasında kalan Akyaka doğal güzellikleriyle ünlü demek yanlış olmaz. Akyaka’nın en popüler aktivitesi tekne turları. Akyaka’dan başlayan turlar, İncekum, Sedir Adası, Lacivert, Tavşan Adası, Sualtı mağaraları ile Yunus ve Akvaryum koylarını dolaşıyor. Bunun dışında Akyaka’da bisiklet turlarına katılabilir, kitesurf, windsurf ve rafting gibi ekstrem sporları da deneyebilirsiniz. Akyaka’nın Cittaslow olmasında mimarisi ve bozulmamış doğası büyük paya sahip. Özellikle yaz aylarında sakin ve huzurlu bir tatil yapmak isteyenler Akyaka’yı mutlaka görmeli.

Akyaka otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Yalvaç, Isparta

Isparta’nın kuzey doğusunda bulunan Yalvaç, tarih öncesi çağlardan bu yana binlerce medeniyete ev sahipliği yapmış, ziyaret edenlere 1 günde 5000 yılı birden yaşatan bir kültür mozaiği. Bir zamanların en işlek coğrafyasında bulunan Yalvaç’ın kültürel zenginliği de buradan geliyor. Yalvaç, geleneksel el sanatlarıyla da dikkat çeken bir kasaba. Özellikle dericilik, semercilik, keçecilik, bakırcılık ve kalaycılık üst düzeyde gelişmiş ancak bakırcılık ve kalaycılık zamanla kaybolmuş. Pisidia Antiokheia Antik kenti, Ay Tanrısı Men Kutsal Alanı, Çınaraltı, Devlethan Camii, Tıraşzade Konağı ve eski dokulu sokaklar, Hoyran Gölü, Kaya Mezarları gibi pek çok doğal ve tarihi güzelliğe ev sahipliği yapan Yalvaç’ın Cittaslow olmasının en önemli nedeni bu kültürel zenginliklere sahip çıkılmış olması.

Yalvaç otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Gökçeada, Çanakkale

Ülkemizin en batı ucu ve en büyük adası olan Gökçeada, 2011 yılında aldığı Cittaslow unvanıyla birlikte dünyanın ilk ve tek sakin adası olmuş. Bozulmamış doğal güzellikleriyle, halkının son derece sıcakkanlı ve misafirperver olmasıyla, nostaljik evleriyle ve doğal yaşamın sonuna kadar desteklenmesiyle Gökçeada, Cittaslow unvanını ne kadar hak ettiğini gösteriyor. Son yıllarda organik tarımın korunması ve geliştirilmesi üzerine yapılan projelerle Gökçeada, İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerden yoğun şekilde turist çekiyor. Gökçeada’ya gitmek için bir başka neden ise Türkiye’nin ilk su altı milli parkına ev sahipliği yapıyor olması. Tarihi Rum köyleri, eşsiz güzellikteki koyları ve yerel lezzetleriyle Gökçeada’yı listenize eklememeniz hata olur!

Gökçeada otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Taraklı, Adapazarı

Adapazarı’nın en gözde kasabalarından biri olan Taraklı özellikle kültürel turizmin merkezi konumunda. Eski Osmanlı evleriyle ünlü olan Taraklı’da onarım ve tanıtım çalışmaları hala tüm hızıyla devam ediyor. Özellikle haftasonu düzenenlenen fotoğraf turlarıyla kasaba baya hareketleniyor. Bölgedeki termaller ve yaylalar da Taraklı’nın bir başka zenginliği. Özellikle bahar aylarında yaylalarda yapılan doğa sporları ve kamplar turistlerin epey ilgisini çekiyor. Taraklı’nın bu kadar iyi korunmuş olmasının en önemli sebeplerinden biri hiç şüphesiz doğaya son derece saygılı bir şekilde yaşayan yerli insanı. Çevre illerden gelen turistlerin yanı sıra İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlere de yakınlığı sebebiyle de Taraklı, güzel bir haftasonu durağı.

Taraklı otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Şavşat, Artvin

savsat-1

cc: Özbay Işık – flickr

Türkiye’nin kuzeydoğu ucunda bulunan ve yeşil yaylalarıyla ünlü Artvin’in şirin ilçesi Şavşat, dört bir yanı yüksek dağlarla çevrili kendisi de epey yüksekte kalan bir kasaba. Su kaynakları bakımından oldukça zengin ve pek çok eşsiz buzul gölüne ev sahipliği yapıyor. Ormanlarla kaplı olduğu için son derece temiz bir havaya sahip olan Şavşat, doğayla başbaşa kalmak için mükemmel bir rota. Şavşat’ta özellikle ahşap işçiliği ve taş mimarinin en güzel örneklerini görmek mümkün. Doğu Karadeniz kültürünün beşiği konumunda olan Şavşat, tarihsel dokusuyla da ziyaretçilerine unutulmaz bir doğa tatili sunuyor.

Şavşat otellerini göster!

Başa dön ⬆️

Uzundere, Erzurum

Diğer Cittaslow şehirleri gibi çok köklü bir tarihi bulunan Uzundere Erzurum’un kuzeyinde, Çoruh nehri havzasında yer alıyor. İlçenin doğal güzellikleri say say bitmez ancak en ünlüsü şüphesiz ki Tortum Şelalesi. Bulunduğu coğrafya itibariyle pek çok tarım ürününe ev sahipliği yapan ilçede tarım arazisi kıstlı olmasına rağmen katkısız tamamen organik ürün yetiştirme üzerine kurulmuş bir kültür var. Bu da Uzundere’yi Cittaslow yapan etklenlerden biri. Doğa harikası Tortum Şelalesini, doğal coğrafi oluşum Tortum Gölünü, 1000 yıllık Öşvank Manastırını, Peri bacalarını, kuş ve kelebek gözlemciliğini, Tortum gölünde kano, kürek ve yelken keyfini, Zuğar mesire yolunda dağ yürüyüşünü, Türkiye’nin en yüksek buz şelalelerine tırmanışını yapmadan, dut pestili ve pekmezini, incir dövmesini ve meşhur cağ kebabını lezzetini tatmadan, dönmeyin.

Uzundere otellerini göster!

Başa dön ⬆️